WhatsApp-fraude herkennen: 'hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer'

"Hoi mam, mijn telefoon is kapot, dit is mijn nieuwe nummer. Kun je me even helpen? Ik moet vandaag een rekening betalen en ik kan niet bij mijn bank." Het klinkt als je kind, het is dringend, en je wilt helpen. Daar rekent de oplichter op. De politie noemt dit hulpvraagfraude; je hoort ook WhatsApp-fraude of vriend-in-nood-fraude. De truc speelt in op iets goeds: dat je er wilt zijn voor je familie. Je herkent hem aan een paar vaste signalen, en er is een eenvoudige controle die je zelf doet voor je iets betaalt.

De controle: bel je bekende op het nummer dat je al had

Wat het bericht ook zegt, doe dit eerst: zoek de persoon op in je eigen contacten en bel hem op dat nummer. Vraag of hij je echt een bericht heeft gestuurd. Dat is ook het advies van de Fraudehelpdesk. "Ik kan niet bellen, mijn telefoon is kapot" is precies wat de oplichter zegt om die controle te voorkomen.

Belt iemand jou op met zo'n verhaal, dan is een bekende stem niet genoeg. Oplichters gebruiken soms computerprogramma's die een stem nadoen, schrijft de Fraudehelpdesk. Hang dan op en bel zelf terug op het nummer uit je contacten. Twijfel je nog, stel dan een vraag waar alleen je bekende het antwoord op weet; dat raadt de politie aan. Nog beter: spreek in de familie een codewoord af voor als iemand om geld vraagt.

Betaal niets op basis van alleen een bericht. Niet aan een nieuw nummer, niet via een betaalverzoek, niet omdat het haast heeft. Eerst bellen en navragen, dan pas betalen.

De signalen

Een van deze signalen is al genoeg om op je hoede te zijn:

• Een kind, kleinkind of bekende met een "nieuw nummer" vraagt om geld. Bel eerst het nummer dat je al had.
• Je moet een code doorsturen die je per sms hebt gekregen. Met zo'n code kan iemand je account overnemen. WhatsApp zegt het zelf: deel die code nooit, ook niet met vrienden of familie.
• Je krijgt een betaalverzoek van iemand van wie je het niet verwacht.
• Er is haast: het moet vandaag, nu, meteen. Haast is het gereedschap van de oplichter; zo krijg je geen tijd om na te denken.
• Je hebt iets gewonnen, of er is een aanbieding die te mooi lijkt om waar te zijn.

Wat je nu doet

1. Betaal niets en stuur geen code door.
2. Bel de persoon die het bericht zogenaamd stuurt, op het nummer uit je eigen contacten. Krijg je hem niet te pakken, wacht dan met betalen tot je hem wel spreekt.
3. Bewaar het gesprek, en blokkeer en rapporteer daarna het nummer. Maak eerst schermafbeeldingen van het gesprek, want dat is je bewijs. Open dan het gesprek, tik bovenaan op het nummer en scrol helemaal naar beneden. Daar kun je het nummer blokkeren en rapporteren. Zie je daarbij de keuze om de chat te verwijderen, zet die dan uit.
4. Waarschuw de persoon om wie het ging, en de rest van je familie.

De code-truc: zo raak je je WhatsApp kwijt

Een aparte variant. Je krijgt een code van zes cijfers, meestal per sms, en meteen daarna een bericht van een "bekende" die vraagt of je die code even wilt doorsturen, "want die is per ongeluk naar jou gestuurd". Die code is de sleutel van je WhatsApp-account. Stuur je hem door, dan zet de oplichter jouw WhatsApp op zijn eigen telefoon, en kan hij in jouw naam je contacten om geld vragen.

Is het je toch overkomen? Open WhatsApp, meld je opnieuw aan met je eigen telefoonnummer en vul de nieuwe code van zes cijfers in die je dan krijgt. Volgens WhatsApp wordt degene die je account gebruikte daarmee automatisch uitgelogd. Vraagt WhatsApp daarbij om een pincode of wachtwoord dat je niet kent, dan heeft de oplichter waarschijnlijk zelf verificatie in twee stappen aangezet. Dan moet je volgens WhatsApp zeven dagen wachten voor je het opnieuw kunt proberen. Waarschuw intussen je contacten via een andere weg, bijvoorbeeld met een sms of een telefoontje.

Om dit voor te zijn, zet je verificatie in twee stappen aan. Dan heeft iemand met alleen de code van zes cijfers nog niet genoeg om je account over te nemen.

• Op een Android-telefoon: tik in WhatsApp op de drie puntjes rechtsboven en kies Instellingen > Account > Verificatie in twee stappen.
• Op een iPhone: tik onderaan op Jij en kies Account > Verificatie in twee stappen.

Je kiest dan zelf een pincode van zes cijfers; in nieuwere versies van WhatsApp is dat een wachtwoord. WhatsApp vraagt er af en toe om. Schrijf hem op een veilige plek op.

Ik heb toch betaald

Dat overkomt ook verstandige mensen, want de truc is erop gemaakt. Doe wel meteen het volgende:

• Bel je bank, ook buiten kantooruren. Gebruik het nummer op je bankpas of op de website van je bank. Soms kan de bank de rekening van de oplichter nog blokkeren, zegt de politie. Dat je je geld terugkrijgt, is niet zeker; hoe sneller je belt, hoe beter.
• Doe aangifte bij de politie. Dat kan online. Werd jouw eigen WhatsApp-account gebruikt om anderen op te lichten, dan kan het niet online en bel je de politie op 0900-8844. Bewaar het gesprek en het nummer als bewijs, en verwijder niets voor je aangifte hebt gedaan.
• Meld het bij de Fraudehelpdesk, via het formulier op fraudehelpdesk.nl of telefonisch op 088-786 7372.
• Schaam je niet. Hoe meer mensen erover praten, hoe minder het werkt.

Veelgestelde vragen

Het bericht kwam van het echte nummer van mijn kind. Dan is het toch echt? Niet per se. Meestal gebruiken oplichters een nieuw nummer, maar soms hebben ze het account van je bekende overgenomen, bijvoorbeeld via de code-truc hierboven. Dan komt het bericht van zijn eigen nummer. Bel hem dus gewoon op en vraag het, en stel bij twijfel een vraag die alleen hij kan beantwoorden.

Ze wisten mijn naam en dat ik een dochter heb. Dat bewijst niets. Zulke dingen zijn vaak te vinden, bijvoorbeeld op sociale media.

Kan ik zo'n nummer ergens melden? Ja: in WhatsApp zelf met Rapporteren, en bij de Fraudehelpdesk. Ook als je niets hebt betaald, helpt een melding om de oplichters in beeld te krijgen.

Hoe nu verder

De controle is steeds dezelfde: eerst bellen en navragen, dan pas doen. Wil je de andere trucs ook herkennen, lees dan verder:

• Nepmail of nep-sms van je bank herkennen, dezelfde druk, maar dan per mail of sms.
• Microsoft belt dat je pc geïnfecteerd is, de variant per telefoon.
• Zo maak je je Windows 11-pc veilig, het complete overzicht voor thuis.

Waar dit artikel op steunt: de pagina's van de politie over hulpvraagfraude (aangifte doen, slachtoffer zijn en verdere schade voorkomen); de Fraudehelpdesk, "Ik kreeg een WhatsAppbericht van een bekende" en de campagne over hulpvraagfraude; en de helppagina's van WhatsApp over verificatie in twee stappen, een gehackt account herstellen en iemand blokkeren en rapporteren. Nagelezen op 4 november 2026.