Microsoft belt dat je pc geïnfecteerd is: zo herken je de oplichter

Misschien is het je net overkomen, of je bent er bang voor: de telefoon gaat, iemand zegt dat hij van Microsoft is, en dat er een gevaarlijk virus op je pc zit. Hij klinkt rustig en behulpzaam, en wil je "even helpen". Voel je je overrompeld? Dat is precies de bedoeling. Je hoeft niets van computers te weten om dit te doorzien. Er is namelijk maar één regel die je hoeft te onthouden, en die leg ik hieronder uit.

De belangrijkste regel: Microsoft belt jou nooit

Microsoft, Apple, je bank of "de Windows-helpdesk" belt jou nooit ongevraagd om te zeggen dat je pc een virus heeft. Ze kunnen dat niet eens zien, en ze doen het niet. Dus:

Krijg je zo'n telefoontje, dan is het oplichting. Punt. Je hoeft niet te twijfelen, niet beleefd te blijven en geen bewijs te vragen. Ophangen mag altijd.

Dit heet een helpdeskfraude of tech-support-scam. De beller speelt een rol. Het doel is dat je hem op afstand toegang tot je pc geeft of dat je betaalt voor "hulp" die je niet nodig hebt.

Hoe de truc werkt

Het loopt bijna altijd zo:

1. Iemand belt (vaak in steenkolen-Engels of net-niet-Nederlands) en zegt dat hij van Microsoft of een internetprovider is.
2. Hij maakt je bang: er zouden hackers in je pc zitten, of je internet wordt afgesloten.
3. Hij vraagt je een programma te installeren om "mee te kijken", met namen als AnyDesk, TeamViewer of UltraViewer. Op zichzelf zijn dat gewone programma's, maar in zijn handen geven ze hem volledige controle over je scherm.
4. Hij laat je iets onschuldigs zien (een lijst met meldingen in Windows) en doet alsof dat "het virus" is.
5. Dan komt de echte vraag: betalen. Voor een nepabonnement, via een tegoedbon, of door in te loggen bij je bank "om het te controleren".

Zodra hij meekijkt, kan hij bestanden stelen, je wachtwoorden zien en in je internetbankieren komen. Daarom is iemand laten meekijken het gevaarlijkste wat je kunt doen.

De signalen op een rij

Twijfel je tijdens een gesprek of een melding op je scherm? Let op deze dingen. Eén ervan is al genoeg om te weten dat het niet klopt:

• Je wordt ongevraagd gebeld over een virus of een gehackte pc.
• Er is haast en angst: "doe het nu, anders bent u alles kwijt".
• Je moet een programma installeren waarmee iemand op afstand meekijkt.
• Er wordt gevraagd om te betalen met cadeaubonnen (Google Play, Apple, bol.com). Geen enkel echt bedrijf vraagt dat ooit.
• Een pop-up in je browser met een hard alarmgeluid en een telefoonnummer dat je moet bellen. Echte virusmeldingen geven nooit een telefoonnummer.
• Men vraagt naar je wachtwoorden, pincode of bankgegevens.

Wat je doet tijdens zo'n telefoontje

Dit is wat je doet, en je hoeft daarbij niet beleefd te zijn:

1. Ophangen. Je hoeft niets uit te leggen.
2. Geef nooit toegang tot je pc en installeer niets wat de beller zegt.
3. Geef geen bank- of inloggegevens en betaal niets.
4. Twijfel je of het je provider was? Zoek zelf het officiële nummer op (op je rekening of de echte website) en bel terug. Gebruik nooit het nummer dat de beller of een pop-up gaf.

En een pop-up die je scherm "blokkeert"?

Soms verschijnt er geen telefoontje maar een schermvullende waarschuwing in je browser, met geluid, die zegt dat je moet bellen. Je pc is dan niet kapot; het is gewoon een webpagina die zich voordoet als alarm. Zo kom je ervan af:

1. Probeer het tabblad of het browservenster te sluiten.
2. Lukt dat niet, sluit de browser geforceerd af met Ctrl + Alt + Delete > Taakbeheer > klik de browser aan > Taak beëindigen.
3. Start de browser opnieuw en kies, als hij vraagt om de vorige tabbladen te herstellen, voor niet herstellen.

Ik heb toch iets gedaan. Wat nu?

Dit overkomt heel veel mensen, dus schaam je er niet voor. Handel wel meteen:

• Heb je iemand laten meekijken? Verbreek de internetverbinding (trek de wifi/kabel eruit of zet de router uit). Zet daarna je pc uit.
• Heb je betaald of bankgegevens gegeven? Bel direct je bank via het nummer op je bankpas en blokkeer wat nodig is. In Nederland kun je bankfraude ook melden bij je bank en bij de politie.
• Verander je wachtwoorden vanaf een ander, vertrouwd apparaat (telefoon of tablet), te beginnen met je e-mail en je internetbankieren.
• Laat bij twijfel de pc nakijken door iemand die je vertrouwt, of overweeg Windows opnieuw in te stellen.

Veelgestelde vragen

Hoe komen ze aan mijn nummer? Vaak uit grote, gelekte adreslijsten of door willekeurig te bellen. Dat ze je naam weten, betekent niet dat ze echt zijn.

Ze noemden mijn naam en woonplaats. Dan is het toch echt? Nee. Die gegevens zijn makkelijk te vinden of te kopen. Het hoort bij de truc om betrouwbaar te lijken.

Kan Microsoft echt zien dat ik een virus heb? Nee. Microsoft kijkt niet mee in jouw pc en belt je daar niet over. Echte meldingen verschijnen alleen in Windows zelf, via Windows-beveiliging, en vragen nooit of je belt.

Hoe nu verder

Het scheelt al veel dat je dit nu weet: een ongevraagd telefoontje over een virus komt niet van Microsoft. Wil je je pc en je accounts steviger maken, lees dan verder:

• Zo maak je je Windows 11-pc veilig, het complete overzicht voor thuis.
• Tweestapsverificatie instellen, een tweede slot op je accounts, zodat een gestolen wachtwoord niet genoeg is.