Tweestapsverificatie instellen (een tweede slot op je accounts)

Een sterk wachtwoord is goed, maar er bestaat een extra slot dat er nóg een laag bovenop legt: tweestapsverificatie. Je ziet het ook wel als "2FA", "tweestapsauthenticatie" of "verificatie in twee stappen". Het komt erop neer dat een gestolen wachtwoord in zijn eentje niet genoeg meer is om binnen te komen. In deze gids leggen we rustig uit wat het is en zetten we het samen aan.

Wat is het, in gewone taal?

Normaal log je in met één ding: je wachtwoord. Tweestapsverificatie voegt daar een tweede stap aan toe, meestal een korte code op je telefoon. Pas als je allebei hebt (je wachtwoord én die code) kom je binnen.

Iemand die je wachtwoord te pakken krijgt, komt daar zonder jouw telefoon dus niet ver mee. Het is alsof je naast het slot op je voordeur ook nog een grendel hebt die alleen jij van binnenuit kunt openen.

Welke vormen zijn er?

Je komt een paar manieren tegen om die tweede stap te krijgen. Van sterk naar minder sterk:

• Een authenticator-app (aanrader). Een gratis app op je telefoon die elke 30 seconden een nieuwe code toont. Dit is de veiligste én handigste manier voor de meeste mensen. Voorbeelden zijn Microsoft Authenticator en Google Authenticator. Ook veel wachtwoordmanagers kunnen deze codes genereren.
• Een code per sms. Je krijgt de code in een tekstbericht. Beter dan niets, maar iets minder veilig (sms-berichten zijn in zeldzame gevallen te onderscheppen). Prima als een dienst geen app ondersteunt.
• Een fysiek sleuteltje (een usb-beveiligingssleutel). Het allerveiligst, maar voor de meeste thuisgebruikers overdreven.

Voor vrijwel iedereen is een authenticator-app de juiste keuze. Lukt dat bij een bepaalde dienst niet, neem dan sms.

Waar zet je het als eerste aan?

Je hoeft het niet meteen overal te doen. Begin bij de accounts die er het meest toe doen, want daar is de schade het grootst als iemand binnenkomt:

1. Je e-mail (het allerbelangrijkste, via je mail kan iemand andere wachtwoorden resetten).
2. Je internetbankieren (heeft dit meestal al verplicht ingebouwd).
3. Je Microsoft- of Google-account.
4. Je wachtwoordmanager.
5. Daarna: sociale media, webshops en de rest.

Zo zet je het aan (algemene stappen)

De knoppen heten per dienst net iets anders, maar het patroon is overal hetzelfde:

1. Log in op de website of in de app van de dienst (bijvoorbeeld je e-mail).
2. Ga naar de instellingen, en zoek daar naar Beveiliging of Inloggen en beveiliging.
3. Zoek de optie Tweestapsverificatie (of "Verificatie in twee stappen" / "Two-factor authentication") en kies Inschakelen.
4. Kies hoe je de tweede stap wilt ontvangen. Kies waar mogelijk een authenticator-app.

Een authenticator-app gebruiken

Heb je nog geen authenticator-app, dan stel je die eerst even in:

1. Download een authenticator-app uit de App Store (iPhone) of Play Store (Android). Microsoft Authenticator is een goede, gratis keuze.
2. Kies bij de dienst (stap 4 hierboven) voor "authenticator-app". Er verschijnt een QR-code op je scherm.
3. Open de authenticator-app op je telefoon, kies account toevoegen en scan de QR-code met je camera.
4. De app toont nu een code van zes cijfers. Typ die over op de website om te bevestigen. Klaar, voortaan vind je de actuele code steeds in je app.

Heel belangrijk: bewaar je herstelcodes

Bij het inschakelen geeft bijna elke dienst je een setje herstelcodes (een lijstje reservecodes). Die heb je nodig als je je telefoon kwijtraakt of vervangt. Sla ze veilig op, schrijf ze op papier, of bewaar ze in je wachtwoordmanager. Sla deze stap niet over; zonder herstelcodes kun je jezelf buitensluiten als je je telefoon verliest.

Wat als ik mijn telefoon kwijtraak?

Daar zijn die herstelcodes voor. Met zo'n code kom je alsnog binnen en kun je de tweestapsverificatie opnieuw instellen op je nieuwe telefoon. Gebruik je Microsoft Authenticator of een wachtwoordmanager met back-up, dan kun je je codes vaak ook naar een nieuwe telefoon overzetten. Daarom is het bewaren van die herstelcodes zo belangrijk.

Een eerlijke afweging

Sommige wachtwoordmanagers kunnen je tweestapscodes óók bewaren, naast je wachtwoorden. Dat is heel handig (alles op één plek) maar het betekent ook dat je wachtwoord én je tweede stap in dezelfde kluis zitten. Voor de meeste mensen weegt het gemak ruim op tegen dat kleine nadeel. Wil je het strikt gescheiden houden, gebruik dan een aparte authenticator-app voor je allerbelangrijkste accounts (e-mail, bank).

Hoe nu verder

Heb je je belangrijkste accounts voorzien van dit tweede slot? Dan staat het zwaarste werk. Heb je nog geen wachtwoordmanager, dan is dat de logische volgende stap, of bekijk hem instellen. Het hele overzicht van een veilige pc staat in zo maak je je Windows 11-pc veilig.