Onderhoud & prestaties
Windows 11 sneller maken: 8 dingen, op volgorde van opbrengst
Je pc voelt traag: programma's openen langzaam, alles hapert net even. Voor je een nieuwe computer overweegt, is het de moeite om deze lijst af te gaan; de ingrepen doe je allemaal zelf met Windows. Dure "pc-versnellers" heb je er niet voor nodig; die beloven veel en maken het soms juist drukker. Hieronder acht ingrepen, op volgorde van wat ze gemiddeld opleveren. De eerste drie kosten je een kwartier; de laatste is een investering.
1. Beperk wat er bij het opstarten meestart
De grootste boosdoener van traagheid. Hoe meer programma's automatisch meedraaien, hoe zwaarder je pc het heeft:
- Klik met de rechtermuisknop op Start en kies Taakbeheer.
- Ga naar het tabblad Opstart-apps.
- Zet programma's die je niet meteen nodig hebt op Uitgeschakeld.
Je verwijdert ze niet; ze starten alleen niet meer vanzelf. Meer hierover lees je in Opstartprogramma's beheren in Windows 11.
2. Start je pc geregeld helemaal opnieuw op
Een pc die dagen aanstaat (of alleen in de slaapstand gaat) wordt traag. Een echte herstart ruimt veel op. Doe dat eens per paar dagen.
3. Installeer de updates
Updates bevatten vaak snelheidsverbeteringen en reparaties:
- Ga naar Start > Instellingen > Windows Update.
- Klik op Controleren op updates en installeer wat er is.
4. Maak schijfruimte vrij
Een bijna volle schijf maakt alles traag. Ruim op via Start > Instellingen > Systeem > Opslag. Hoe je dat veilig doet, staat in Schijfruimte vrijmaken zonder iets belangrijks te wissen.
5. Sluit programma's en tabbladen die je niet gebruikt
Veel open programma's en vooral veel browser-tabbladen vreten geheugen. In Taakbeheer zie je bij Processen welke de grootverbruikers zijn. Sluit wat je niet nodig hebt.
6. Zet visuele effecten wat soberder
Windows toont allerlei animaties die op een wat oudere pc vertragen:
- Ga naar Start, typ prestaties en kies De weergave en prestaties van Windows aanpassen.
- Kies Aanpassen voor de beste prestaties, of zet handmatig een paar effecten uit.
Je pc oogt dan iets soberder, maar reageert vlotter.
7. Controleer op oververhitting en stof
Wordt je pc vooral traag na een tijdje of bij zwaar gebruik? Dan kan warmte de oorzaak zijn. Zorg dat de ventilatieopeningen vrij zijn. Bij een oudere pc kan stof in de ventilatie de boosdoener zijn; laat dat zo nodig voorzichtig schoonmaken.
8. Overweeg een SSD (de grootste sprong)
Heeft je pc nog een ouderwetse draaiende harde schijf (HDD), dan is overstappen op een SSD de grootste sprong die er voor zo'n pc te maken is: opstarten en programma's openen gaan vele malen sneller, en dat merk je de hele dag. Het is wel een klus voor iemand die er handig in is of voor een reparateur. Voor een verder prima pc is het vaak het geld waard; voor een pc die je toch binnen een jaar wilt vervangen, niet.
Wat je beter niet doet
- "Pc-versnellers" en register-opschoners installeren. Ze beloven wonderen, maar de echte winst zit in de stappen hierboven. Sommige maken je pc juist trager of onveiliger.
- Van alles tegelijk verwijderen in paniek. Werk de lijst rustig af en kijk na elke stap of het beter gaat.
Veelgestelde vragen
Welke stap helpt het meest? Voor de meeste mensen stap 1 (minder opstart-apps) en, bij een oudere pc, stap 8 (een SSD).
Mijn pc is alleen traag in de browser. Sluit overbodige tabbladen, werk je browser bij en verwijder browser-uitbreidingen die je niet gebruikt.
Als je pc na deze acht stappen nog traag is
Dan is het goed om te weten waar het aan vastloopt, want dat bepaalt of er nog iets aan te doen is. Open Taakbeheer en ga naar het tabblad Prestaties, op een moment dat je pc traag aanvoelt.
Zit het geheugen doorlopend boven de 80 procent, dan heb je te weinig werkgeheugen voor wat je doet. Op veel pc's is geheugen bijplaatsen een kleine en goedkope ingreep, en het helpt daar meer dan welke instelling ook. Zit de schijf doorlopend op 100 procent terwijl je niets bijzonders doet, dan wijst dat op een schijf die op zijn eind loopt; dan is een back-up urgenter dan snelheid. Blijven alle waarden laag terwijl de pc toch traag voelt, dan is de pc waarschijnlijk gewoon te licht voor wat je ermee doet. Dat is niet op te lossen met een instelling, en het is eerlijker dat hier te lezen dan het nog een keer te proberen.
Hoe nu verder
Deze artikelen helpen verder:
- Schijfruimte vrijmaken zonder iets belangrijks te wissen, meer lucht op je schijf.
- Een back-up maken van je bestanden in Windows 11, doe dit voor je grote dingen aan je pc verandert.